اين سخن رئيس جمهوري اما در شرايطي گفته شده است که کشورما با تحريمهاي بسياري دست و پنجه نرم مي کند، حال جاي اين پرسش باقي است که آيا ما به آن حد از خود کفايي رسيده ايم که تمامي قطعات لکوموتيو خودمان توليد کنيم؟وارد نکردن تجهيزات ريلي تا چه حد قابل اجرا است و در چه زماني ممکن مي شود؟
فاينانس روش مهلک
محسن پور سيد آقايي مدير عامل بخش ريلي گروه مپنا در نشست خبري ارديبهشت ماه گفت: روش سرمايهگذاري فاينانس (تامين مالي) و عدم انعقاد قرارداد ارزي با پيمانکاران داخلي از جديترين موانع حمايت از توليد ملي به شمار ميرود.
پور سيد آقايي در گفتگو با تين نيوز ضمن اين نکته که رقابت با وارد کنندگاني که با ارز دولتي خريد مي کنند منجر به شکست خواهد شد، اظهار داشت: «به عنوان يک کارخانه سازنده ي تجهيزات از نظر افزايش تعرفه ها تحت فشار هستيم و تا کنون کمکي به کارخانه هاي ريلي تعلق نگرفته است. کارخانه ي توليد لکوموتيو ما همه چيز را به قيمت جديد پرداخت مي کند، اين منجر مي شود به مرور زمان و به تبع آن قيمت ها بالا رود . اين مسئله مصرف کننده ها را تشويق مي کند که با ارز دولتي از کشورهاي خارجي جنس وارد کنند و اين يک تقابل بسيار بد است که ارز ارزان در اختيار وارد کنندگان باشد اما توليد داخل با نرخ هاي غير رايانه اي است، زيرا دلار 1226 تومان واقعاً دلار يارانه اي است. بنابراين نمي شود به وارد کننده دلار يارانه اي داد و به توليد کننده برق، گاز و ساير امکانات غير يارانه اي داد.اين شرايط در حالي است که از توليد کننده مي خواهيم توليد کند و با خارج از کشور نيز رقابت کند، اين رقابت حتما منجر به شکست مي شود»
با توجه به سخنان مديرعامل بخش ريلي گروه مپنا آيا اين اميد رييس جمهوري که تا 5 سال آينده هر محصولي كه وارد سيستم ريلي كشور مي شود، ساخت ايران و مايه افتخار كشور باشد ميسر مي شود؟
پور سيد آقايي در خصوص ظرفيت ساخت لكوموتيو در كارخانه مپنا لکوموتيو گفت: طراحي اين كارخانه براي ساخت ماهانه 10 دستگاه لكوموتيو است ، در حالي كه براساس قرارداد فعلي ماهانه چهار لكوموتيو ساخته مي شود و نيمي از ظرفيت كارخانه خالي است.
كارشناس حمل و نقل ريلي با اشاره به روند داخلي سازي لكوموتيو در ايران گفت: اصولا شركتهاي لكوموتيوساز در كشورهاي پيشرفته دنيا هم، قطعات و اجزاي تشکيل دهنده لکوموتيو را از ساير كارخانجات تأمين كرده و خودشان مجموعه لكوموتيو را جمع مي كنند؛ بنابراين هيچ شركت لكوموتيوسازي همه قطعات و بخشهاي لكوموتيو را به تنهايي نمي سازد.
پورسيدآقايي درعين حال گفت: ميزان ساخت داخل لكوموتيو در كارخانه لكوموتيو سازي گروه مپنا در كرج در زمان كنوني 5/45 درصد است و تا انتهاي قرارداد ساخت 120 دستگاه لكوموتيو اين رقم به 54 درصد ميرسد.
وي ادامه داد: با اين حال قطعاتي چون بوژي، استراكچر، بدنه وسيم كشي تابلوهاي برق و حتي سيستم ترمزدر كارخانه لكوموتيوسازي كرج ساخته مي شود.
تحريمها و خود تحريمي ها
کارخانه مپنا لکوموتيو در حالي افتتاح شد که بخش عظيمي از محصولات حوزه حمل و نقل ريلي تحريم ميباشند؛افتتاح اين کارخانه را در شرايط تحريم بايد به فال نيک گرفت، زيرا اين امر قدرت علمي و توانايي فني متخصصان ايراني نشان مي دهد؛ اما آيا با توجه به تحريمها مي توان همان گونه که آقاي احمدي نژاد گفت خود را با قله ها مقايسه کرد.
مهندس بيژن آژنگ مدير عامل شرکت ريلي مپنا فوله پارس در مورد مشکل هاي ناشي از تحريم ها به خبر نگار تين نيوز گفت:« از خريد هاي خارجي گرفته و تغيير مسير پول تا اين که هر محموله اي را مي خواهيم حمل کنيم بايد برويم و اثبات کنيم که براي مقاصد هسته اي و نظامي نيست. شکستن سد تحريم ها راه حل دارد اما هر مرتبه اثبات کردن اين قضيه انرژي بر است. »
البته نه تنها وجود تحريمها باعث کندي رشد صنعت حمل و نقل ريلي است بلکه خود تحريمي نيز آفت رشد اين صنعت است.
علي جهانديده مديرعامل گروه توسعه ترابر ايرانيان با اشاره به اينکه صنعت ريلي صنعتي ديربازده از نظر اقتصادي و برگشت سرمايه است گفت: «اين صنعت مستلزم حمايت جدي حاکميت در همه ابعاد است.
جهانديده در ادامه تصريح کرد: از مجموعه راه آهن جمهوري اسلامي ايران و شخص مديرعامل اين مجموعه انتظار داريم در آزادسازي و رقابتي کردن مسيرها و قطارها گام هاي جدي بردارند. اگر اين اتفاق نيافتد ضربه بزرگي به اين صنعت وارد خواهدشد و سرمايه ها از اين بخش فرار مي کنند به سمتي که برگشت سرمايه ها توجيه پذيرتر هستند. بنابراين حمايت دولت شرط اول است ودوم اينکه تعرفه ها منطقي باشند.
مدير عامل گروه توسعه ترابر ايرانيان نقش خودتحريمي هاي موجود را مؤثرتر از تحريم کشورهاي غربي برشمرد و خاطرنشان کرد: اگر خودتحريمي هاي موجود يعني بوروکراسيها و موانع بسياري که در داخل کشور وجود دارد را رفع شود؛ مطمئن باشيد با کار ، سرمايه و تفکر ايراني همه اين مشکلات نقش برآب خواهد شد.
رئيس جمهور در مراسم افتتاح کارخانه مپنا لکوموتيو به مسئولان اين کارخانه توصيه كرد كه با همت بيشتر بتوانند لکوموتيوهايي با سرعت 350 كيلومتر در ساعت بسازند.
اين اتفاق در چه زماني ممکن است؟ با وجود مشکلات، تحريمها، خود تحريمي ها و مسائل مالي گريبانگير بخش خصوصي به نظر مي رسد که چنين امري در آينده اي دور ميسر شود.
مديرعامل بخش ريلي گروه مپنا در خصوص تأثير تحريمها بر اجراي پروژه هاي مپنا لکوموتيو گفت: بعد از تحريم ها هزينه اجراي پروژه ها در کمترين حالت ممکن 20 درصد افزايش يافته است و به جد هزينه اتمام پروژه ها در مواردي بسيار بالاتر از افزايش اين رقم 20 درصدي است.
وي در ادامه تصريح کرد: در روند کار ما شاهد مذاکرات قراردادي طولاني تري هستيم و کيفيت اجراي پروژه ها پايين آمده است زيرا ما هر برند و مارک خوبي را نمي توانيم خريداري کنيم و مجبوريم برندهاي دست دوم و دست سوم را خريداري کنيم و از سوي ديگر مجبوريم اجناس با کيفيت پايين را به قيمت هاي بالا بخريم زيرا وقتي ما قدرت چانه زني نداريم شرکت هاي خارجي قيمت هاي بالا را پيشنهاد مي دهند.
در نهايت وجود تحريم ها و عدم حمايت کامل دولت از بخش خصوصي، باعث شدت مشکلات مالي براي بخش خصوصي شده است.
چه بايد کرد؟
بهتر است دولت تعرفه هاي واردات در حوزه حمل و نقل ريلي را منطقي کند و تسهيلات ويژه اي براي بخش خصوصي فعال در حوزه حمل و نقل ريلي در نظر بگيرد.
در خصوص حاملهاي انرژي نيز بهتر است دولت تمهيداتي را در نظر بگيرد که بخش خصوصي متحمل پرداخت هزينه هاي زياد براي اين حاملها نشود. چه اينکه در اين صورت رقابت بخش خصوصي با وارد کنندگان با ارز دولتي سخت مي شود و بنابراين خودکفايي در حد يک شعار مي ماند.
در خصوص بروکراسي موجود نيز بايد از کژکارد بوروکراسي تا حد امکان جلوگيري شود که بخش خصوصي در هزار توي بوروکراسي اداري گير نکند که متحمل صرف هزينه، زمان و انرژي شود؛ اين هزينه، زمان و انرژي مي تواند در نزديک کردن کشور به خود کفايي خيلي مؤثر باشد.
منبع: تین نیوز
