ايجاد تونلهاي مترو براي تشکل شبکه هاي ارتباطي قطار شهري باعث مي شوند بافتها و محدوده هاي مختلف و متنوع شهر با تبعات عملياتهاي اجراي پروژه درگير شده و به اين ترتيب آثاري نيز بر اين محدوده ها برجاي خواهد گذاشت.
يکي از بافتهايي که در شهرها با پديده مترو در تماس و درگير خواهد بود بافتهاي ميراثي، تاريخي و تمدني هر شهر است که عبور قطار شهري و حتي ايجاد مسير براي عبور مترو براي چنين بافتهايي که استحکام چندان زيادي ندارند براي اين محدوده ها خطر ساز است.
در کلانشهر شيراز نيز پروژه قطار شهري که چند سالي است آغاز شده امروز علاوه بر اينکه فضاي بصري شهر را طي سالهاي مختلف مورد آسيب قرار داده، امروزه با چالشي ديگري نيز مواجه است و آن پيامدهاي عبور مترو از ميان بافت تاريخي زنديه است.
ارگ کريم خان يکي از مجموعه آثار زنديه است که پروژه قطار شهري در چند 10 متري آن عبور خواهد کرد و فعالان ميراث فرهنگي نيز در رابطه با پيامدهاي عبور مترو از کنار اين اثر تاريخي و لرزشهاي ناشي از آن نگران هستند.
قطار شهري با اين روند گويا قرار است تمام داشته هاي زنديه در اين محدوده را بپيمايد و در اين رهگذر تاثيرات مخربي را بر ارگ کريم خان باقي بگذارد.
يک کارشناس ميراث فرهنگي در اين رابطه به خبرنگار مهر گفت: بدون شک با راه اندازي قطار شهري، بافت تاريخي زنديه و به ويژه ارگ کريم خان صدمات زيادي خواهد ديد.
وي بيان کرد: از روز اول طراحي اين قطار براي شيراز مسيرهاي عبور کاملا مشخص شده بودند و همه چيز به روشني ديده شده بود و اجراي عمليات قطار شهري شيراز از مسير زنديه با سکوت ميراث فرهنگي روبه رو شده است.
اين فعال ميراث فرهنگي با تاکيد بر لزوم توجه کردن به تجربه قطار شهري شهرهاي ديگر به ويژه شهر تهران گفت: با راه اندازي قطار شهري در کشورشاهد تخريبهاي زيادي بوده ايم و کارشناسانه تر اين بود که براي قطار شهري شيراز از تجربه ساير شهرها در اين زمينه استفاده مي کرديم.
وي با اشاره به تخريب زود هنگام بافت زنديه با راه اندازي قطار شهري اظهار کرد: گود برداري عميق زمين براي عبور قطار شهري از مسير زنديه و نصب دستگاه هاي لرزش گير نمي تواند از عمق فاجعه اي که در انتظار بافت زنديه است جلوگيري کند.
کارشناس ميراث فرهنگي با انتقاد از سياستهاي کلان دولت نسبت به ميراث فرهنگي بيان کرد: سياست گذاريهاي دولت نسبت به بناهاي ميراث فرهنگي غير کارشناسانه است و به هيچ عنوان متناسب با شايستگيهاي بناهاي تاريخي نيست.
اين فعال ميراث فرهنگي ادامه داد: در عهد نامه آمستردام و پاريس حدود فعاليت در بافتهاي تاريخي مشخص شده اند که عدول از اين قانونها بر خلاف ضوابط و مقررات است.
رئيس انجمن دوستداران ميراث فرهنگي استان فارس ضمن تائيد احتمال تخريب بافت تاريخي زنديه با راه اندازي قطار شهري از مسير بافت تاريخي گفت: به دليل نزديک بودن مسير عبور قطار شهري شيراز با بافت زنديه در زمان بهره برداري از قطار شهري شاهد وارد شدن آسيبهاي جدي به بافت زنديه خواهيم بود.
مسعود منيعاتي بيان کرد: در راستاي حفاظت از آثار تاريخي بايد از تجربه تلخ شهرهاي ديگر استفاده کنيم.
آسيبهاي وارده شد به اماکن تجاري درپي اجراي زيرگذر زند
وي ضمن تاکيد بر ناکارآمد بودن پدهاي لرزش گير براي جلوگيري از تخريب بافت تاريخي زنديه اظهار داشت: حرکت سريع قطار و لرزشهاي ناشي از آن بزرگترين دليل آسيب به بافت زنديه در زمان راه اندازي قطار شهري است همچنين استفاده از پدهاي لرزش گير تاثير بسزايي در کاهش خطرات براي بافت تاريخي زنديه ندارد.
رئيس انجمن دوستداران ميراث فرهنگي استان فارس بيان کرد: در صورت حمايت مسئولان قطار شهري و مسئولان سازمان ميراث فرهنگي از عبور قطار شهري در بافت زنديه، لازم است تمامي اطلاعات براي عموم مردم شفاف سازي شود تا همگان در جريان امر قرار بگيرند.
اما مدير عامل قطار شهري شيراز با اشاره به تائيد سازمان ميراث فرهنگي فارس براي ساخت قطار شهري از مسير بافت زنديه گفت: در زمان طراحي مسير عبور قطار شهري شيراز با سازمان ميراث فرهنگي هماهنگيهاي لازم انجام شده بود و شرح عملکرد قطارشهري در مسير بافت زنديه از طريق ارائه سه گزارش فني از سوي مسئولان قطار شهري به تائيد ميراث رسيده بود.
فرج الله رجبي ادامه داد: در زمان حفاري تونلها در مسير بافت تاريخي زنديه که تحت مانيتورينگ سازمات ميراث فرهنگي انجام مي گرفت، مشکلي براي اين بافت به وجود نيامد و در زمان بهره برداري نيز کوچکترين مشکلي براي آثار زنديه رخ نخواهد داد.
وي بيان کرد: به منظور حفاظت از آثار تاريخي بافت زنديه در مسير عبور قطار شهري از پدهاي لرزش گير استفاده مي کنيم که داراي استانداردهاي لازم هستند و مي توانند ميزان لرزشها و صدا را به صفر برسانند و داراي ضريب اطمينان بالايي هستند.
زماني که محدوده زيرگذر خيابان زند به مرحله عمليات اجرايي رسيد تاکنون بناهاي تجاري اين محدوده با آسيبهاي جدي مواجه شده اند.
ترک برداشتن ديوارها، شيب تند در پياده رو خيابان در محدوده بهارستان، نشست زمين و… ازجمله آسيبهايي بود که کسبه از بروز آنها در محل کسب خود ومحدوده اين پروژه زيرگذر خبر داده اند.
با اين روند دوست داران ميراث فرهنگي از اين امر نگران هستند که با توجه به خسارتهايي که زيرگذر به اين محدوده وارد کرده، اکنون ايجاد تونلهاي قطاري شهري درست در همين منطقه و پس از آن، عبور مترو احتمال خسارت به آثار زنديه را بيش از پيش افزايش مي دهد.
مرجع : خبرگزاري مهرکد مطلب : 75100
